شده است بسيار دقيق است ، و به خوبى مىرساند كه آنان در علوم عقليّه متضلّع ، و به فنون استنباط أحكام و قياسات عقليّه ، و جدل و خطابه و برهان واقف بوده‌اند ؛ و حضرات معصومين با آنها با لسان ديگرى بسيار دقيق و عميق حقائق را بيان مىفرموده‌اند . فهميدن اين دسته از روايات بدون خواندن فلسفه و آشنائى با علوم عقليّه محال است . در مباحث حضرت امام رضا عليه السّلام با صاحبان مذاهب و أديان ، مطالب دقيق عقلى است ، كه بدون علوم عقليّه فقط به مجرّد فهميدن معانى سطحيّه و ظاهريّه‌اى از آن اكتفا مىشود و جان و روح مطالب ملموس نمىگردد . روايات وارده از أئمّهء معصومين ، غير از روايات واردهء از عامّه و يا أخبار و روايات وارده در سائر أديان است كه همگى بسيط و قابل فهم عامّه مىباشد . و بر اين أصل ، تقويت فكر و تصحيح قياس و بطور كلّى آشنائى با منطق و فلسفه لازم است ؛ و قبل از رجوع به اين علوم نمىتوان از خزائن علميّهء حضرات معصومين كه راهنماى وحيد مسائل توحيديّه هستند طرفى بست . « 1 » و چقدر نارسا و نازيباست كه بگوئيم : أدلّهء نقليه ما را كافى

--> ( 1 ) - در كتاب « مهر تابان » ص 46 تا ص 55 ، و كتاب « امام‌شناسى » ج 5 ، ص 185 تا ص 190 در اين باره بحث شده است - م .